Onkruid herkennen
Een sluitende omschrijving van onkruid is er niet, behalve dat het een ongewenste plant is. Dat ongewenste zit er vooral in dat andere planten worden verdrongen en dat ongewenste planten kunnen gaan woekeren, ook naar andere tuinen.
Herkenning is daarom belangrijk. Met het tijdig signaleren en bestrijden voorkom je veel werk en ergernis. Bovendien varen de andere planten in de tuin er wel bij; zij hebben minder concurrentie.
Hieronder een overzicht van de meest voorkomende onkruidsoorten op ons complex. Er zijn ook handige apps voor op je telefoon om planten te herkennen, zoals PlantNet en ObsIdentify.
Brandnetel (Urtica dioica)
Brandnetels bloeien van juni tot en met oktober. De zaden zijn langlevend, circa 5 jaar. Brandnetels verspreiden zich door middel van wortels en zaden. De wortels zijn taai en wijd vertakt. Brandnetels groeien vooral op zonnige tot licht beschaduwde plaatsen en op voedselrijke, vooral stikstofrijke, humueze grond. De brandnetel is een waardplant voor rupsen van o.a. de dagvlinder, atalanta, dagpauwoog, en de kleine vos, dus nuttig zijn ze wel.
Bestrijding: Uittrekken met wortel en al. Plaatsen van sterke, vervangende planten.
Zevenblad (Aegopodium podagraria)
Zevenblad is een vaste plant uit de schermbloemenfamilie. Hij groeit het liefst op humusrijke, vochtige grond in halfschaduw. Staan er sterke bodembedekkers, dan krijgt zevenblad minder kans.
In juni en juli bloeit de plant met witte schermbloemen. Maar laat je niet misleiden: voor je het weet staat de tuin er vol mee. Zevenblad heeft vlezige, goed herkenbare wortels en een sterk vertakt wortelstelsel. De plant verspreidt zich zowel via zaden als via wortels en groeit vooral op schaduwrijke plekken.
Bestrijding:
Net als bij heermoes kun je de grond afdekken met karton. Je kunt ook proberen alle wortels zorgvuldig uit te steken of uit te vorken. Let goed op: elk achtergebleven stukje wortel loopt opnieuw uit. Door steeds het blad weg te plukken put je de plant uit, maar dat vraagt geduld.
Een andere aanpak is het planten van sterke, concurrerende bodembedekkers zoals maagdenpalm, longkruid of zenegroen. Daarmee verdwijnt zevenblad vaak geleidelijk.
Heermoes (Equisetum arvense L.)
Dit is een hardnekkig onkruid omdat het zich ondergronds ontwikkelt tot minstens 0,5 m diep. De bloei is in april-mei en de plant komt op met bruin/roze punten, die later groen worden. Heermoes heeft geen bladeren. De scheuten lijken op die van asperges. Het onkruid heeft de kracht om in korte tijd de hele tuin te overwoekeren.
Heermoes is een signaalplant en groeit op armoedige grond of grond met een bepaalde dichtheid (zoals kleigrond), waardoor voedselopname door planten bemoeilijkt wordt. Vaak zien we heermoes dan ook langs de paden en tussen de tegels.
Bestrijding: Bestrijd heermoes zodra je hem ziet, door de plant zo diep mogelijk uit te steken. Doe dit bij herhaling en minstens elke twee weken. Stel dit niet uit en voorkom erger, want het later op grotere schaal handmatig verwijderen van heermoes is tijdrovend. Schoffelen is niet verstandig. De wortels breken dan en groeien door.
Andere bestrijdingsmethoden
Landbouwfolie: Dek de grond af met folie, verzwaar deze met stenen en laat dit minimaal een jaar liggen. Bij warm weer warmt de bodem sterk op en verstikken de wortels. Let op: wortels kunnen soms om de folie heen groeien.
Kartonmethode (voor kleine oppervlakken): Bedek de grond met (strokarton zonder drukinkt of plakband) en leg daar aarde of compost bovenop. Als het karton is verteerd, zijn heermoes en bijvoorbeeld ook zevenblad meestal verdwenen.
Lavameel: Volgens sommige bronnen kan lavameel helpen om arme grond te verrijken. Heermoes groeit vaak op verarmde grond, maar kleigrond is niet per definitie arm. Op ons complex is de werking niet bewezen.
In het voorjaar komt heermoes boven de grond met vruchtbare koppen die sporen verspreiden. Juist in deze fase is het belangrijk om direct in te grijpen. De plant vermeerdert zich namelijk ook via ondergrondse wortelstokken.
Haagwinde (Convolvulus sepium)
Klimt vooral in en over andere plantensoorten en bloeit met vrij grote, trompetvormige bloemen. De stengels kunnen in struiken tot wel drie meter hoog groeien. Als lianen winden de stengels zich om andere planten die worden ingesnoerd. De bloemen zijn wit. Het is een echte zomerbloeier van juni tot in de herfst.
Bestrijding: Wortels uitgraven. De plant is lastig te verwijderen omdat er altijd wel een stukje wortel achterblijft. Als de haagwinde al om een plant heen is geslingerd, knip dan de uitlopers zo dicht mogelijk bij de grond af. Deze verdorren en zijn dan makkelijker weg te halen.
